Perakuan-perakuan dalam dasar dan rancangan Kerajaan ini membuktikan bahawa isu yang telah lama menghantui masyarakat Bumiputera Minoriti, khususnya suku kaum KDM sebenarnya mendapat perhatian daripada pihak Kerajaan Persekutuan. Ini merupakan sebahagian pencapaian UPKO yang sangat penting terutamanya kerana mempunyai wakil Kabinet Persekutuan yang berfikiran intelek dan berani iaitu Tan Sri Bernard Dompok.

Sebagai parti yang sentiasa mengemukakan idea-idea bersifat progresif, UPKO menerima baik dasar-dasar pemandu da;am sosial ini seperti Dasar Ekonomi Baru (DEB), Dasar Pembangunan Nasional, Dasar Wawasan Negara, Rangka Rancangan Jangka Panjang Ketiga (RRJP3) dan yang seumpamanya. UPKO juga sangat mengalu-alukan jaminan YAB Perdana Menteri bahawa ketidakseimbangan wilayah akan ditangani di dalam RMK9. Bagaimanapun, sepertimana perakuan di dalam MAPEN II, kaum Bumiputera Minoriti di Sabah dan Sarawak masih lagih jauh ketinggalan dalam bidang perdagangan dan perindustrian, pemilikan ekuiti, guna tenaga dan pendidikan. UPKO sentiasa mengemukakan pendirian dan permintaan-permintaan samada di dalam bentuk memorandum atau penyertaan di dalam mesyuarat-mesyuarat kabinet. UPKO berpendapat bahawa pelaksanaan DEB harus memberikan fokus khusus kepada Bumiputera Bukan Melayu di negara ini kerana dasar tersebut pastinya tidak akan mencapai objektif asal sekiranya kepentingan kaum tersebut tidak ditangani dengan lebih telus.

Maka dengan itu, Tan Sri Bernard Dompok selaku wakil UPKO di dalam kabinet Persekutuan sebagai Menteri Di Jabatan Perdana Menteri telah menyampaikan keprihatinan dan pendirian UPKO terhadap isu ini. Akhirnya, YAB Dato’ Seri Abdullah Ahmad Badawi, Perdana Menteri Malaysia telah bersetuju dengan permintaan UPKO untuk menubuhkan satu unit khas melalui Unit Penyelarasan Pelaksanaan (ICU) di Jabatan Perdana Menteri untuk menangani penyertaan kaum Bumiputera Bukan Melayu seperti Kadazandusun Murut di dalam pelaksanaan dasar-dasar dan program-program kerajaan. Malah Tan Sri Bernard sendiri merupakan menteri yang bertanggungjawab secara langsung di dalam pembentukan unit tersebut.

Penubuhan unit khas ini merupakan satu lagi kejayaan dan sumbangan UPKO terhadap masyarakat KDM dan suku bangsa Pasokmomogun yang lain, termasuklah suku bangsa Bumiputera Bukan Melayu yang lain. Penubuhan unit ini juga memberikan harapan baru kepada status penyertaan kaum-kaum ini di dalam arus perdana pembangunan negara. Kejayaan ini sejajar dengan ideologi UPKO yang ketiga iaitu berjuang untuk membawa suku bangsa kita kepada satu tahap pembangunan dan kemajuan sehinggalah mencapai status suku bangsa maju menjelang tahun 2020.

UPKO sentiasa prihatin dengan jurang perbezaan pembangunan wilayah yang geitu ketara di antara kawasan bandar dan luar bandar serta di antara negeri Sabah dengan Semenanjung Malaysia. UPKO mengakui bahawa ketidakseimbangan pembangunan ini memberikan kesan langsung kepada masyarakat KDM terutamanya kerana banyak penduduk KDM tinggal di kawasan luar bandar. Maka dengan itu, UPKO telah mengemukakan memorandum RMK9 kepada YAB Perdana Menteri yang mengandungi cadangan-cadangan untuk dimasukkan penggubalan dasar tersebut.

UPKO telah mengambil penubuhan Lembaga Kemajuan Wilayah (RDA) di Semenanjung Malaysia iaitu DARA di Pahang, KEJORA di Johor, KEDA di Kedah, PERDA di Pulau Pinang, KESEDAR di Kelantan dan KETENGAH di Terengganu sebagai perbandingan keberkesanan pelaksanaan dasar-dasar pembangunan kerajaan. DARA yang dibubarkan pada 1 November 2000 selepas 30 tahun ditubuhkan telah berjaya menjumlah-sifarkan keluarga isi rumah termiskin di dalam kawasan liputannya. Lembaga ini juga telah membentuk potensi pembangunan baru kerana ia mewujudkan bandar-bandar baru dan menstrukturkan semula masyarakat di kawasannya.

Maka dengan itu, UPKO juga telah mencadangkan supaya RDA juga diwujudkan di Sabah. Tan Sri Bernard Dompok sebagai Ahli Parlimen P.179 Ranau dan Menteri Di Jabatan Perdana Menteri bersama-sama dengan Sentor Tan Sri Kasitah Gadam telah memulakan inisiatif pelan pembangunan Ranau sepuluh tahun, 2001 - 2010 yang kemudiannya akan dikenali sebagai Lembaga Kemajuan Wilayah Ranau. Kementerian Kemajuan Wilayah dan Luar Bandar telah memberikan peruntukan sebanyak RM 1 juta untuk mengadakan kajian terperinci terhadap isu-isu dan cadangan-cadangan pembangunan di Ranau. Akhirnya pada 16 Februari 2005, cadangan RDA Ranau telah dibentangkan di dalam mesyuarat Kabinet Persekutuan yang lengkap dengan ulasan-ulasan positif dan sokongan daripada semua agensi Kerajaan Negeri dan Persekutuan. Kabinet Persekutuan telah bersetuju secara dasarnya untuk menubuhkan RDA Ranau.

Bagaimanapun, beberapa pemimpin Kerajaan Negeri telah memberikan pandangan sebaliknya mengenai cadangan tersebut. Malah ada juga yang mengadakan mesyuarat-mesyuarat di peringkat kawasan untuk menyatakan penentangan dengan alasan ianya akan menghapuskan

hak autonomi Kerajaan Negeri Sabah terutamanya di dalam soal-soal tanah, pengurusan sumber-sumber negeri dan pentadbiran daerah. Kekeliruan ini berlaku kerana pemimpin-pemimpin tersebut tidak faham mengenai konsep penubuhan RDA yang hanya menjadi badan pelaksana dan saluran peruntukan khusus pembangunan-pembangunan yang diletak di bawah RDA yang melibatkan anggaran kos pelaksanaan sebanyak RM 760 juta dalam tempoh sepuluh tahun tersebut.

Semasa membentangkan RMK9 pada 31 Mac 2006 di Dewan Rakyat, YAB Dato’ Seri Abdullah Ahmad Badawi, Perdana Menteri Malaysia juga telah mengumumkan antara lainnya bahawa Lembaga-lembaga Kemajuan Wilayah yang baru akan diwujudkan di Sabah dan Sarawak. Ini merupakan satu lagi pencapaian UPKO kerana permintaannya telah dimasukkan di dalam dasar pembangunan negara.

Kerajaan Persekutuan juga telah menubuhkan konsep pembangunan baru yang dikenali sebagai Koridor Pembangunan Negara termasuklah di Sabah. UPKO juga telah merakamkan penghargaan kepada kerajaan kerana keprihatinan berterusannya terhadap soal pembangunan di Sabah. Bagaimanapun, Koridore Pembangunan Sabah merupakan satu inisiatif institusi swasta, manakala Lembaga Kemajuan Wilayah pula akan dibiayai sepenuhnya oleh Kerajaan Persekutuan. Dengan itu, UPKO telah menyatakan pendiriannya dan mencadangkan kepada YAB Perdana Menteri semasa Konvensyen UPKO 2007 agar Lembaga Kemajuan Wilayah yang telah dimasukkan di dalam dasar RMK9 dilaksanakan sebagai pelengkap kepada Koridor Pembangunan Sabah.

UPKO merupakan parti komponen BN yang paling konsisten di dalam menyuarakan keprihatinannya terhadap isu pendatang asing di Sabah yang belum lagi mempunyai penyelesaian mutlak. Di dalam setiap persidangan Parlimen, Ahli Parlimen P.170 Tuaran yang juga merupakan Setiausaha Agung UPKO, YB Datuk Wilfred Madius Tangau sentiasa membangkitkan isu ini. Beliau juga dianggap sebagai "pakar" di dalam isu ini dan telah membuat laporan-laporan polis bagi pihak parti. Beliau juga merupakan Ahli Parlimen yang paling konsisten untuk mencadangkan penubuhan Suruhanjaya Penyiasatan Diraja terhadap masalah ini.

Selain persidangan Parlimen, UPKO telah menggunakan sepenuhnya

forum-forum yang ada untuk membincangkan isu ini dan seterusnya mengemukakan resolusi atau memorandum kepada Kerajaan. Di dalam mesyuarat-mesyuarat dan konvensyen parti, isu ini merupakan topik yang sentiasa dibahaskan. UPKO telah menyatakan pendirian bahawa BN Sabah perlu mengadakan mesyuarat khas untuk membentuk master plan atau pelan induk yang komprehensif untuk menyelesaikan masalah ini. Bagaimanapun, Ketua Menteri Sabah telah menyatakan bahawa tidak ada keperluan untuk mengadakan mesyuarat tersebut memandangkan kerajaan telah mengambil beberapa langkah yang bersesuaian.

Kedudukan Tan Sri Bernard selaku Pengerusi Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen Mengenai Integriti juga telah mengambil serius isu kebanjiran pendatang asing di Sabah terutamanya selepas menerima banyak aduan awam termasuklah daripada mereka yang mengaku pernah terlibat di dalam projek pengeluaran dokumen kenegaraan kepada pendatang asing di Sabah. Tan Sri Bernard telah meminta supaya jabatan kerajaan seperti Jabatan Pendaftaran Negera supaya tampil untuk menjelaskan peranan mereka di dalam isu ini. Walaupun menerima tekanan politik daripada beberapa rakan kabinet serta parti komponen BN yang lain, namun UPKO tidak pernah gentar untuk menyuarakan isu ini.

Pada bulan Mac 2006, penduduk di Kg. Maang telah digemparkan dengan keputusan Kabinet Negeri Sabah yang ingin memindahkan setinggan haram Sri Tanjung, Tanjung Aru ke Kampung Maang, Penampang. Cadangan ini dibuat untuk memberikan laluan kepada projek pembesaran Lapangan Terbang Kota Kinabalu (KKIA). Parti UPKO sebagai sebuah parti yang prihatin terhadap keperluan rakyat telah membantah sepenuhnya cadangan tersebut. Tan Sri Bernard Dompok, Datuk Wilfred Bumburing, Philip Lasimbang, Donald Mojuntin dan Fred Mosoom telah menyuarakan penentangan terbuka terhadap cadangan tersebut.

Penentangan UPKO ini berasaskan kepada keraguan mengenai status kerakyatan penghuni-penghuni setinggan Sri Tanjung yang dipercayai mempunyai dokumen seperti MyKad melalui pintu belakang. Walaupun Kerajaan Negeri berulang kali menegaskan bahawa majoriti penghuninya merupakan warganegara tulen, namun UPKO masih

berasa sangsi. Kerajaan Negeri akhirnya menubuhkan satu Jawatankuasa Penapis bagi memastikan ketulenan penduduk setinggan haram. Akhirnya, ia mendapati bahawa hanya 200 lebih sahaja penduduk tulen daripada lebih 2,000 orang yang menghuni Sri Tanjung. Ini telah membuktikan keraguan UPKO mengenai status sebenar mereka.

Pendirian UPKO juga berlandaskan kepada kesan-kesan terhadap cadangan tersebut iaitu perubahan landskap politik, sosial dan sistem masyarakat di Penampang apabila satu pemindahan besar yang melibatkan orang asing dilakukan. Kedua-dua wakil rakyat yang mewakili Kampung Maang iaitu YB Philip Lasimbang dan YB Donald Mojuntin turut menyatakan bahawa cadangan tesebut tidak pernah dibincangkan di dalam Jawatankuasa Penggunaan Tanah Daerah (LUC) yang memberikan gambaran jelas betapa ianya bertentangan dengan polisi dan prosedur perundangan kerajaan sendiri. Selain itu, Datuk Madius Tangau turut mengemukakan isu terseut di Parlimen dengan menyatakan bahawa projek pembesaran KKIA dibuat secara tergesa-gesa dan telah dimulakan walaupun Laporan Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) belum dibuat.

UPKO telah menyokong jawatankuasa ad-hoc badan bertindak khas yang dipengerusikan oleh Fred Mosoom yang mengadakan kaji selidik mengenai penerimaan masyarakat di kawasan sekitar Penampang terhadap cadangan tersebut. Jawatankuasa ini telah mengadakan referendum dan berjaya mendapatkan lebih 5,000 tandatangan penduduk Penampang yang membantah cadangan termasuk. Jawatankuasa ini juga telah mengadakan perhimpunan aman untuk mengemukakan bantahan kepada kerajaan. Tan Sri Bernard sebagai menteri yang bertanggungjawab terhadap Biro Aduan Awam Persekutuan telah memainkan peranan penting di dalam memanjangkan bantahan tersebut kepada YAB Perdana Menteri.

Peranan UPKO di dalam isu ini telah menerima kecaman pemimpin-pemimpin parti UMNO Sabah termasuklah gesaan untuk keluar daripada gabungan BN. Ada juga yang melabelkan UPKO sebagai parti pembangkang di dalam BN. Walaupun menerima tekanan politik sedemikian, namun UPKO tidak pernah berasa gentar, sebaliknya terus memperjuangkan aspirasi dan kepentingan masyarakat yang diwakilinya. Akhirnya, cadangan tersebut tidak diteruskan. Ini membuktikan bahawa masyarakat KDM tidak memerlukan parti pembangkang kerana UPKO mampu mewakili mereka.

Selain isu-isu pembangunan, ekonomi dan sosial, UPKO juga prihatin terhadap sejarah sebenar kemerdekaan negara. Sebagai parti yang memainkan peranan signifikan di dalam penubuhan Malaysia, termasuklah mempengerusikan mesyuarat-mesyuarat IGC dan mengumumkan perisytiharan kemerdekaan Sabah dan penubuhan Malaysia, UPKO sentiasa mengambil pendirian tegas untuk memastikan catatan peristiwa yang sebenar dihormati oleh seluruh rakyat Malaysia.

UPKO mengakui bahawa kemerdekaan Tanah Melayu pada 31 Ogos 1957 merupakan asas kepada pembentukan gagasan Malaysia yang dicadangkan oleh Tunku Abdul Rahman pada tahun 1961. Malah, kemerdekaan Sabah juga diumumkan pada 31 Ogos 1963. Bagaimanapun, tarikh ini tidak boleh diterima sebagai hari ulang-tahun kemerdekaan Malaysia yang ke-50 (pada tahun 2007) kerana negara Malaysia tidak wujud sebelum tahun 1963. UPKO telah mencadangkan supaya "Hari Kemerdekaan Malaysia" ditukar kepada "Hari Kebangsaan Malaysia".

Isu sijil anak negeri telah membelenggu sebahagian besar masayarakat Anak Negeri Sabah terutamanya daripada keturunan Peranakan atau Sino. Sijil perakuan Bumiputera ini telah dibekukan oleh Kerajaan BERJAYA pada tahun 1982 ekoran daripada penyalahgunaan kuasa dan pemberian dokumen tersebut kepada golongan yang salah. Ini telah menyebabkan masyarakat Peranakan atau Sino kehilangan hak sebagai Bumiputera termasuklah kelayakan untuk melabur di dalam Amanah Saham Bumiputera (ASB) dan memiliki Tanah Anak Negeri (NT).

UPKO memandang serius isu ini kerana ia melibatkan hak dan kepentingan kumpulan masyarakat yang besar. UPKO menyatakan pendirian bahawa masyarakat Peranakan atau Sino merupakan suku kaum Anak Negeri Sabah seperti dalam takrifan Ordinan Interpretasi (Definisi Anak Negeri) Sabah 1952 sekaligus melayakkan ia menikmati hak-hak sebagai Bumiputera. UPKO juga berpendapat bahawa hak dan kepentingan masyarakat ini telah diberikan jaminan semasa perundingan penubuhan Persekutuan Malaysia kerana ianya merupakan sebahagian daripada suku bangsa Anak Negeri Sabah.

Sebagai sebuah parti politik yang prihatin dengan catatan sejarah perkembangan negara, UPKO sentiasa prihatin terhadap perkembangan-perkembangan yang melibatkan pandangan banyak pihak bahawa jenis pemerintahan negara merupakan sebuah negara Islam. Pandangan ini telah membimbangkan rakyat yang berbilang kaum di Malaysia. UPKO menyatakan bahawa buku-buku teks sivik dan tatanegara di sekolah-sekolah kebangsaan sejak sekian lama telah menyatakan bahawa Malaysia merupakan sebuah negara demokrasi berparlimen dan raja berparlimen di mana Islam merupakan agama rasmi tetapi agama yang lain juga bebas diamalkan. Pendirian UPKO ini telah mendapat perhatian YAB Perdana Menteri yang telah memberikan jaminan bahawa Malaysia bukannya negara teokratik mahupun sekular, sebaliknya ia sebuah negara demokrasi berparlimen.

UPKO juga prihatin dengan perkembangan-perkembangan semasa yang sedikit sebanyak menggugat hubungan etnik dan perpaduan nasional terutamanya yang melibatkan isu kebebasan beragama. UPKO berpendapat bahawa identiti nasional haruslah berdasarkan kepada Rukunegara dan Perlembagaan Persekutuan Malaysia di mana semua warga masyarakatnya tanpa mengira etnik, agama dan kawasan boleh hidup aman damai dan harmoni.

UPKO telah menyuarakan kebimbangan mengenai kesan pelbagai kes-kes keluarga yang melibatkan pertukaran agama yang boleh memberikan kesan terhadap perpaduan serta keharmonian kaum dan agama di Malaysia. Sambil menyatakan kes-kes seperti M.Moorthy, Shamala, Shubasini, Revathi dan seumpamanya, UPKO melihat trend bagaimana ia ditangani sebagai sesuatu yang tidak sihat terutamanya dalam soal penjagaan anak-anak dan pembahagian harta sepencarian suami isteri. Percanggahan pelaksanaan bidang kuasa Mahkamah Sivil dengan Mahkamah Syariah telah mengakibatkan kecelaruan dalam pentadbiran kehakiman di negara ini.

Oleh itu, UPKO telah mencadangkan supaya kerajaan merangka strategi jangka pendek dan jangka panjang untuk menangani isu-isu seperti ini. Antara lainnya ialah meyokong cadangan supaya kerajaan mewajibkan pembelajaran dan pengajaran Perlembagaan Persekutuan

serta undang-undang yang lain di sekolah-sekolah kerajaan serta meminta Parlimen supaya mengkaji semula sistem perundangan yang diperlukan supaya mahkamah tidak dibebankan untuk membuat keputusan terhadap sesuatu perkara yang belum mempunyai peruntukan undang-undang untuk diinterpretasi oleh mahkamah. UPKO juga menyatakan pendirian supaya kerajaan mengambilkira pelbagai pandangan serta cadangan parti-parti komponen BN, masyarakat sivil dan pertubuhan-pertubuhan bukan kerajaan.

Penggunaan istilah "Allah" telah mewujudkan satu bentuk hubungan antara kaum yang kurang baik di antara masyarakat Melayu Muslim dengan penganut agama Kristian di negara ini. Pengharaman kerajaan terhadap penggunaan istilah "Allah" di dalam Alkitab berbahasa Melayu yang digunakan oleh sebahagian besar penganut Kristian di Malaysia khususnya di Sabah dan Sarawak telah menyebabkan kumpulan ini menyatakan rasa tidak puas hati. Ini kerana istilah tersebut telah lama digunakan di dalam upacara kerohanian Kristian. Keputusan kerajaan ini bertitik tolak daripada kebimbangan bahawa ianya mempunyai potensi untuk memberikan kefahaman yang salah di kalangan masyarakat Muslim di negara ini.

Bagi UPKO, istilah "Allah" merupakan terjemahan bahasa Melayu yang betul bagi istilah "God" dalam bahasa Inggeris, dan "Kinoringan" di dalam bahasa Kadazandusun. UPKO juga bersetuju bahawa masyarakat Indonesia dan Arab Kristian telah lama menggunakan istilah tersebut tanpa sebarang bantahan daripada masyarakat Muslim di negara-negara tersebut. UPKO juga membantah sebarang sekatan terhadap Alkitab-alkitab yang dibawa masuk ke negara ini hanya semata-mata kerana mengandungi istilah tersebut.

UPKO juga menyatakan pendirian bahawa penggunaan istilah "Allah" di dalam Alkitab dan upacara kerohanian Kristian adalah sejajar dengan dasar kerajaan mejadikan bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan. Ini kerana penggunaan Bahasa Kebangsaan seharusnya digalakkan di kalangan semua rakyat di negara ini di semua peringkat samada kerajaan, organisasi swasta, sistem pendidikan, di dalam upacara gereja mahupun perbualan-perbualan umum. UPKO berpendapat bahawa pengharaman istilah tersebut bagi kegunaan penganut Kristian bertentangan dengan usaha kerajaan untuk memartabatkan lagi Bahasa Kebangsaan.